Wiaty – podstawowe informacje


Wiaty – podstawowe informacje
Wiaty ogrodowe i altany to konstrukcje, które łączą w sobie wysoką funkcjonalność, odpowiednią dekoracyjność oraz prostotę. Altany i wiaty często są miejscem relaksu. To nieskomplikowane budowle. Są zadaszeniem powierzchni, z podparciem dachu w postaci prostych słupów, z lekkimi ściankami pomiędzy słupami lub z przestrzenią wolą, w zależności od zastosowania.
Rodzaje wiat:
Najczęściej występującymi wiatami są wiaty magazynowe, przystankowe, garażowe i rowerowe, altany i wiaty ogrodowe, wiaty wypoczynkowe, gospodarcze, handlowe oraz zadaszenia na drewno.
| Ogrodowe – altany wypoczynkowe | To element wyposażenie ogrodu. Najczęściej zrobione są z drewna, które ma wszystkie właściwości wymagane przy tego typu budowlach, czyli jest ekologiczne, praktyczne i wpisuje się w otoczenie. Altany mają niekiedy wmontowane komplety wypoczynkowe, donice czy kratki dla roślin pnących się. Są one miejscem pożądanym w każdym ogrodzie. Stanowią idealną bazę dla relaksu i spędzania wolnego czasu, szczególnie podczas upalnego lata. |
| Gospodarcze | Wiaty spotykane najczęściej przy domach, w ogrodach i na ogródkach działkowych. Służą do przechowywania sprzętu, narzędzi, maszyn i urządzeń ogrodniczych, które są często używane lub ich magazynowanie nie wymaga specjalnych warunków. |
| Samochodowe i rowerowe | Wiaty rowerowe najczęściej spotykane są przy szkołach, uczelniach i w miejscach pracy. Stanową prostą ochronę pojazdów przed niekorzystnymi warunkami środowiska. Są to wiaty zazwyczaj całkowicie otwarte. Podobnie jak wiaty parkingowe dla samochodów. W przypadku wiat samochodowych, zadaszenie może mieć do trzech ścian, w zależności od jej wielkości, głównego przeznaczenia czy miejsca ustawienia. Wiata garażowa z powodzeniem może zastąpić garaż, ponieważ chroni samochód przed opadami, a odpowiednio zabudowana, jest dość szczelnym obiektem. Wiata na samochód jest również prostsza i szybsza w budowie od garażu oraz nie wymaga pozwoleń. |
| Przystankowe | Wiaty spotykane w obszarach użyteczności publicznej, zarówno w miastach, jak i poza nimi. Najbardziej znanymi wiatami są wiaty autobusowe, tramwajowe, kolejowe. |
| Magazynowe | Wiaty najczęściej spotykane przy sklepach, pod którymi magazynowane są produkty niewymagające specjalnego postępowania podczas przechowywania. |
| Handlowe | Przenośne wiaty, najczęściej ze ścianami drelichowymi i z innych lekkich materiałów. Wykorzystywane do celów sprzedażowych. |
| Drewutnie | Zazwyczaj niewielkie zadaszenia, pod którymi składowane jest drewno, przeznaczane na opał w okresie zimowym. Najczęściej spotykane są wiaty na drewno ze stelaży drewnianych.> |
Są też wiaty przyścienne, połączone z budynkiem przynajmniej jedną ścianą lub wolnostojące.
Co musimy wiedzieć o wiatach ogrodowych?
Wiata czy altana ogrodowa to jedne z najczęściej wykonywanych konstrukcji i obiektów stawianych na działkach czy ogrodach przydomowych. Ich funkcjonalność i praktyczne zastosowanie sprawiają, że posiadanie takiej budowli w ogrodzie jest niezbędne. Odpowiednio przygotowana wiata ma wiele zalet i znajdzie szerokie zastosowanie w ogrodzie. Daje schronienie przed upałem, umożliwia plenerowe spotkania rodzinne, zapewnia maksimum prywatności, a może być także miejscem o charakterze gospodarczym: garażem dla samochodu, miejscem przechowywania sprzętów ogrodowych.
Altany i wiaty zazwyczaj nie wymagają pozwolenia na budowę. Zgodnie z przepisami zgłoszenia ani pozwolenia na budowę nie wymaga:
- budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki,
budowa altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 40)
budowa obiektów małej architektury poza miejscami publicznymi;
Więcej o prawnym aspekcie budowania wiat napisaliśmy w naszym artykule – UPROSZCZONE PROCEDURY BUDOWY ALTAN, WIAT I GARAŻY OD 28 CZERWCA 2015 R.
W zgłoszeniu budowy większych wiat i podmurowanych altan, na minimum miesiąc przed planowanym rozpoczęciem budowy, należy złożyć odpowiednie dane informacyjne:
- szkice i rysunki, w szczególności mapę (może być nieaktualizowana) z zaznaczoną lokalizacją i wymiarami garażu. Na mapie należy wrysować rzut budynku garażu oraz podać jego wymiary i odległości od granicy działki
- konieczne może być również załączenie rysunków elewacji garażu, ewentualnych szkiców fundamentów itp. W przypadku garaży „gotowych”, można załączyć, poza mapą, folder producenta, z którego jednoznacznie będzie wynikać jakiego typu jest to obiekt
obowiązkowo należy załączyć tzw. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Po złożeniu pełnego wniosku w urzędzie, jeśli nie otrzymamy wezwania do jego uzupełnienia lub decyzji sprzeciwu w ciągu 30 dni to możemy rozpocząć prace budowlane. Na budowę mamy trzy lata (a nie dwa jak było dotychczas).
Lokalizacja wiaty lub garażu na działce
Minimalne odległości tych obiektów od granic działki sąsiedniej wynoszą przeważnie 3-4m, w uzasadnionych wypadkach (przy procedurze pozwolenia na budowę) odległości można zmniejszyć do 1,5m lub zlokalizować obiekt w granicy działki.
Wiaty powinny być zbudowane z odpowiednich materiałów. Najbardziej polecanym materiałem jest drewno lite lub drewno klejone, odpowiednio zaimpregnowane, najlepiej ciśnieniowo, powleczone lakierobejcą i wzmocnione konstrukcyjnie przy fundamentach stalą oraz betonem. Do elementów drewnianych idealnie pasuje pokrycie dachu dachówką cementową, ceramiczną, gontem czy drewnem. Odpowiednio skonstruowana budowla jak i dbałość o drewno podczas sezonów użytkowania, warunkują długie utrzymanie wysokiej jakości budowli.
Do wykonania wiaty potrzebujemy:
Na przygotowanie fundamentów: żwir, cement. Na konstrukcję: krawędziaki 10×10 cm lub 12×12 cm, które będą słupami i płatwią, belki 5×12 cm lub 7×15 cm, które będą krokwiami i poprzeczkami, deski o grubości 2,5 cm na wiatrownice i dach, również łaty o przekroju 4×5 cm i kotwy fundamentowe, łączniki stalowe oraz gwoździe i wkręty. Oczywiście jest to tylko poglądowy dobór materiałów, których parametry mogą być inne.
Na dach: materiał pokryciowy (papa i dachówka: gont, dachówka ceramiczna lub blachodachówka).
Budowa wiaty
Budowanie standardowej wiary ogrodowej, osadzonej na mocnej konstrukcji z fundamentami można podzielić na etapy:
Przygotowanie podłoża
Najlepsze podłoże pod wiaty to teren utwardzony, nieco wzniesiony w stosunku do wszystkich budynków. Podłoże może być zrobione z ażurowych płyt na piaskowej podsypce, mieszanki piasku ze żwirem o grubości warstwy ok. 20 cm, czy z kostki betonowej na 10 cm podsypce z piasku.
Ponadto altany ogrodowe można ustawiać na podestach drewnianych, kamieniach ozdobnych czy nawet na trawie.
Jeśli decydujemy się na solidnie wykonane podłoże i nie ograniczamy się do jego utwardzenia musimy użyć stop fundamentowych i płyt fundamentowych.
Betonowe stopy fundamentowe stosujemy przy wiatach lekkich i drewnianych.
Betonowe płyty fundamentowe, o grubości ok. 20 cm, stosujemy przy altanach ciężkich, np. ze słupami z cegieł.
Przygotowanie fundamentu
Etap obejmuje zrobienie wykopów pod słupki z obramowaniem z desek. Wykopy powinny mieć głębokość 70 cm i szerokość 30 cm. W wykopy wlewa się mieszankę piasku z cementem w stosunku 1:4. Słupki betonuje się jednocześnie, pilnując ich poziomu i linii.
Mocowanie kotew
Mocowanie kotew wykonuje się, gdy beton zaczyna się wiązać ale jednocześnie jest na tyle plastyczny, że bez przeszkód można umieścić w nim kotwy. Dopiero na kotwach, po około 3-6 dniach, w zależności od szybkości całkowitego wiązania fundamentów, można umieszczać słupki konstrukcyjne.
Mocowanie słupków
Po całkowitym związaniu kotew, w fundamencie można mocować słupki konstrukcyjne. Słupki muszą być mocno przytwierdzone śrubami przelotowymi, odpowiednio zabezpieczone oraz wypoziomowane. Jest to szczególnie ważne do uzyskania stabilności całej budowli.
Mocowanie płatwi
Montując płatwie do słupków używamy złączy ciesielskich, przykręcanych po obu stronach słupków lub ukośnie wbijanych gwoździ. Po zamocowaniu i wypoziomowaniu płatwi przybija się do słupków poprzeczki, zwiększające stabilność budowli i utrzymując odpowiednie i równe odległości.
Mocowanie krokwi
Mocowanie krokwi najlepiej rozpocząć od ułożenia na podłożu schematu dachu, co znacznie ułatwi prace. Następnie przechodzimy do montowania dachu. Zaczynamy od mocowania krokwi w miejscu łączenia płatew i wyznaczania zaciosów. Te montujemy na łączniki stalowe o odpowiednim rozstawie lub łączeniem ciesielskim na zakład.
Deskowanie
Jest ważne, ponieważ przy braku ścian lub posiadaniu ścian ażurowanych, wiaty i altany narażone są na działanie wiatru, który może podwiewać np. dachówki. Dodatkowo deskowanie powinno również przechodzić w wiatrownice zapobiegające rozchodzeniu się deskowania.
Dodatkowe prace
Dodatkowo, na budowlach, można zamontować np. orynnowanie do odprowadzania wody.
A może kupić gotową wiatę?
Zakup gotowej altany czy wiaty ogrodowej jest wyjściem najmniej kłopotliwym i najprostszym. Gotowe konstrukcje zaprojektowane są w fachowy sposób, zgodnie z normami budowlanymi, np. na obciążenie śniegiem i wiatrem. Kupując gotową wiatę, możemy być pewni, że wszystkie elementy budowli będą miały odpowiednie parametry, przez co wiata będzie solidna i wytrzymała. Kupując konkretny model wiaty, otrzymujemy również jej rzut przyziemia, w przypadku gdy samodzielnie przygotowujemy grunt pod jej montaż lub odpowiednie rysunki. Postawieniem wiaty możemy zająć się sami, jeśli mamy do pomocy kilka osób i radzimy sobie w kwestiach budowlanych. Jednak najlepiej zlecić montaż wykwalifikowanej ekipie, która nie popełni błędów, a montaż wykona szybko i sprawnie.
Poznaj także nasze sposoby na to – Jak zbudować funkcjonalny taras ogrodowy.


Natalia Jurek-Pliszka
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Quis ipsum suspendisse ultrices gravida. Risus commodo viverra maecenas accumsan lacus vel facilisis. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing.








